KaramanoÄŸulları BeyliÄŸi   
 
 

      Türkçe'den baÅŸka dilin konuÅŸulmasını yasaklayan KaramanoÄŸulları, OsmanoÄŸulları'nın en büyük rakibi idi.Anadolu'da yaklaşık 230 yıl hüküm süren bu beylik, Türkmen beyliklerinin OsmanoÄŸulları'dan sonra en önemlisi, en kudretlisidir. Merkezi Karaman (o zamanki adı Larende) olan geniÅŸ bir bölgede, güçlü bir devlet olarak hüküm sürmüş ve Büyük Selçuklu Devleti'nin halefi, Anadolu'nun hakimi olmak için Osmanlılarla mücadele etmiÅŸlerdi. "Karaman Tacı" bir prenslik deÄŸil, bir krallık sayılmıştır.

      Konya'yı yani Türkiye Hâkanlığı'nın sabık baÅŸkentini ellerinde tutan KaramanoÄŸulları, Selçuklular'ın halefi olarak kendilerini takdim eylemiÅŸlerse de, OsmanoÄŸulları'nın jeopolitik vaziyetinden, gazalarının yarattığı prestijden ve hükümdarlarının emsalsiz dehâsından mütevellit bulunan rekabet ve üstünlüğü karşısında, bu iddiaları hayalden öteye gidememiÅŸtir. Anadolu BirliÄŸi'ni yapmak ve Türkiye Hâkanlığı'nı yeniden inÅŸa etmek istiyen OsmanoÄŸulları'na en büyük güçlük çıkartanlar, KaramanoÄŸulları'dır. Osmanlılar'ın ÅŸevket ve azametini zedelemek, mümkünse yıkmak için, Avrupa Hıristiyan devletleri ile bile ittifak akdetmiÅŸlerdir.

      Karaman Türkmen BeyliÄŸi, 1250 yıllarından 1487'ye kadar takriben 237 yıl sürmüştür. Fakat son yıllar, mutlak Osmanlı hâkimiyeti altında geçmiÅŸ ve KaramanoÄŸulları, İçel'de küçük bir toprak parçası ile iktifa eylemiÅŸlerdir. KaramanoÄŸulları, 1308'e kadar Türkiye Hâkanlığı'nın bir parçasını meydana getirmiÅŸler ve SelçukoÄŸulları'na tabî olmuÅŸlardır. Hattâ SelçukoÄŸulları'nı Ä°lhanlı boyunduruÄŸundan kurtarmak için millî ihtilâller çıkarmışlar ve Memlûk Türkleri tarafından desteklenmiÅŸlerdir. KaramanoÄŸulları'nın Orta Anadolu'da prestijleri bu yüzden Ä°lhanlı tahakkümünden bıkan Türk halk tabakaları arasında çok artmıştır.

      1335'e kadar KaramanoÄŸulları, mecbur oldukça Ä°lhanlılar'a tabî olmuÅŸlar, fakat bu tâbiiyet bağını koparmak için her türlü fırsatı kullanmışlardır. Bu tarihten sonra istiklâl kazanmışlarsa da, Memlûk tesiri ülkeden eksik olmamıştır. Karamanlılar, Memlûkler'in hâkimiyet sahasına doÄŸru yayılma temayülleri gösterdikleri için, arada çatışmalar olmuÅŸtur. 1399'dan 28 temmuz 1402 ye kadar 3 yıl Karaman BeyliÄŸi, Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu'na katılmış, Ankara felâketinden sonra Timur tarafından, eskisinden daha genişçe olarak diriltilmiÅŸtir. 1399'a takaddüm eden senelerde de Karamanlılar, Osmanlı nüfuz sahasına girmiÅŸler, hattâ onu metbû tanımışlardır. 1417'de Memlûkler'i metbû tanımışlar, fakat az sonra tekrar Osmanlılar'ı metbû tanımaya mecbur olmuÅŸlardır. Bununla beraber her fırsatta Osmanlılar'a baÅŸ kaldırmaktan geri durmamışlardır.

      1250 yıllarından 1256 yıllarına kadar takriben 6 yıl EreÄŸli, 1256 yıllarından 1261'e kadar takriben 5 yıl Ermenek, Beylik baÅŸkenti olmuÅŸtur. Sonra baÅŸkent o zaman daha çok "Lârende" denen Karaman ÅŸehrine nakledilmiÅŸ, sonuna kadar bu ÅŸehirde kalmakla beraber Konya, zaman zaman, ülkenin en büyük ÅŸehri olmak haysiyetiyle taht ÅŸehri de olmuÅŸ ve bazı beyler burada oturmuÅŸlardır.KaramanoÄŸulları, OÄŸuzlar'ın Kaçar boyu beylerinden olan Ahmed Sâdeddin Bey'in oÄŸlu Nûre Sûfî Bey'den inmiÅŸlerdir. Nûre Sûfî Bey, Eretna Bey'in halası ile evli idi.

      2,5 asırlık tarihleri boyunca Karaman toprakları büyüyüp küçülmüştür. Önceleri asıl İçel'e yani Göksu'nun batısında kalan topraklara, Manavgat Çayı'nın doÄŸusunda kalan topraklarla Alâiye'ye, Ermenek, Hadım, Bozkır, Karaman, EreÄŸli taraflarına hâkim olmuÅŸlardır. Zaman zaman Konya'ya girmiÅŸlerse de, SelçukoÄŸulları namına hareket etmiÅŸ, hükümdarlık iddia etmemiÅŸlerdir. Anadolu'da Ä°lhanlı hâkimiyeti kalktıktan sonra Konya'yı, Ankara'ya kadar ele geçirmiÅŸlerdir. 1417'de Tarsus'u Memlûkler'e bırakmışlar, 1433'te BeyÅŸehri'ni Osmanlılar'dan almışlar, 1437'de Kayseri'yi Osmanlılar'a vermiÅŸler, fakat Develikarahisar sonuna kadar Karamanlılarda kalmış, 1465'te Osmanlılar tarafından AkÅŸehir, BeyÅŸehir ve Ilgın'dan da çıkarılmışlardır.

     En geniÅŸ ÅŸekliyle Karaman beyliÄŸi, bugünkü Türkiye'nin ÅŸu vilâyet ve kazalarına yayılmıştır: Konya, NiÄŸde, Kayseri, Ankara, NevÅŸehir, İçel, KırÅŸehir vilâyetlerinin tamamı, Antalya vilâyetinin doÄŸu yarısı. Ankara'daki Ahi Cumhuriyeti, Karaman nüfuz ve tâbiiyetinde bulunmuÅŸtur. Karamanlılar, batıya doÄŸru Antalya, Ä°sparta, Afyon sahalarında zaman zaman yukarıda gösterilen sınırları da aÅŸmışlardır. Yukarıda gösterilen topraklar, 146.000 km2 tutmaktadır. Bu topraklarda o zamanlar 2 milyon nüfus olduÄŸunu tahmin edebiliriz. 1360'a doÄŸru olan sınırlârıyla Karaman beyliÄŸi, 100.000 km2 kadardı.

     l. Mehmed Bey'in Türkçeyi Türkiye'nin Tek Resmî Lisanı Olarak Ä°lânı (13 mayıs 1277)
Karamanoğlu I. Mehmed Bey, Selçuklu Hanedanı namına Konya'da:
      "Bugünden sonra divanda, dergâhta, bârgâhta, mecliste ve meydanda Türkçe'den baÅŸka dil kullanılmaması"  hakkındaki mühim fermanını neÅŸretmiÅŸtir. Bu suretle resmî devlet iÅŸlerinde kullanılan Arabça ve bilhassa Farsça'nın hâkimiyetine büyük bir darbe vurulmuÅŸtur. OsmanoÄŸulları, Türkçe'nin mutlak hâkimiyetini XVI. asırda temin eylemiÅŸlerdir. Mehmed Bey'in fermanı, Türk kültür tarihinin mühim hâdiselerindendir. Bugün "Dil Bayramı" olarak her yıl 13 Mayısta Karaman'da Türkiye ölçüsünde kutlanmaktadır.