FOTOSENTEZ

               

•   Fotosentez için;
Işık,klorofil,CO2,H2O ve Enzimler gereklidir.

IÅžIK:
Fotosentezde kullanılan ışığın;
1.   Åžiddeti
2.   Kalitesi(dalga boyu)
3.   Tatbik süresi önemlidir.

       1.Işık Åžiddeti:

             

        2.Kalitesi (Dalga Boyu) :
   

•   Işık yapraklardaki gözeneklerin açılmasına yardım etki ederek;
a)   YapraÄŸa daha fazla CO2 gitmesini saÄŸlar
b)   Yaprağı ısıtır ve terlemeyi arttırmak suretiyle fotosentezi etkiler.


-1-

KLOROFÄ°L:
C.H.O.N.Mg yapılıdır.(N azot dengesi ile yakından ilgilidir-Mg yeşil rengi verir)
•   Sentezlenebilmesi için;
a)Gen: Anne ve babasından gen alacak
b)Işık: Güneş ışığında yetişecek
c)Bitkinin topraktan Fe alması gerekir.(Katalitik etki yapar) Fe klorofilin yapısına katılmaz.
•   Klorofil elektron kaynağıdır.Elektron alır ve verir.
•   Klorofil canlı sistemlerde bir katalizör gibi görev yapar.
•   Klorofil rezonans özelliÄŸi gösterir.(Çifte baÄŸların yer deÄŸiÅŸtirmesi) Bu sayede e- transferinde rol oynar.
•   Klorofil floresans özelliÄŸi gösterir.
•   Klorofil-a yüksek spektrumlu ışık(kırmızı) ile aktifleÅŸirken klorofil-b düşük spektrumlu ışık(mor) ile aktifleÅŸir.

Örn: Fotosentez sırasında aşağıdakilerden hangileri tüketilmez.
1.CO2   2.H2O   3.Enzim   4.Klorofil   5.Madensel Tuzlar

Cevap: 3 ve 4

Kloroplast Ve Mitokontrinin Yapısı,Özellikleri,Farkları:
 
KLOROPLAST   MÄ°TOKONTRÄ°



•   Oksijenin üretildiÄŸi tek organel.
•   Suyun fotolizinin yapıldığı tek organel.
•   Hiçbir organik bileÅŸik harcamadan ATP üretilir.
•   ÃœrettiÄŸi ATP yi sadece kendi içinde kullanır.   â€¢   Oksijenin tüketildiÄŸi tek organel.
•   Organik bileÅŸik tüketilerek ATP üretir.

Ortak özellikleri;
•   Ã‡ift birim zarlıdırlar.
•   Kendine özgü DNA,RNA,Ribozomları var.
•   Ã‡oÄŸalabilirler.
•   Protein sentezi yapılır.
•   Elektron taşıma sitemleri vardır.
•   Bu sayede ATP üretirler.

Bitkilerde Önemli Rxnlar:


-2-
FOTOSENTEZ REAKSÄ°YONLARI:

1.Işıklı Evre Rxnları:
a)Devirli Fotofosforilasyon:
   

•   Klorofilin güneÅŸ ışığını soÄŸurması ile birlikte fırlayan elektronların ETS elemanları yardımı ile klorofile geri dönmesi ve bu sırada ATP üretilmesi olayıdır.
•   Elektron kaynağı klorofildir.
•   Kloroplastların granalarında gerçekleÅŸir.
•   ETS elemanları elektron tutuÅŸ düzeylerine göre sıralanmıştır.(Ferrodoksin<Plastokinon<Sitokromlar)
•   Yüksek enerjili elektronu düşük elektron tutuÅŸlu  ETS elemanı,düşük enerjili elektronu yüksek elektron tutuÅŸlu ETS elemanı tutar.
•   Yükseltgenme elektron verme,indirgenme elektron alma demektir.

Soru:Devirli fotofosforilasyon sırasında gerçekleşen aşağıdaki olayları sıraya koyunuz.
   1.Sitokromların indirgenmesi
   2.Ferrodoksinin yükseltgenmesi
   3.Klorofilin indirgenmesi
Cevap:2,1,3

Soru:Devirli fotofosforilasyon olayı tamamlandığı zaman;
   1.ETS elemanlarının sayısı
2.Klorofildeki elektronların sayısı
3.ADP miktarı
4.ATP miktarı
nasıl değişir?
Cevap: 1 ve 2 değişmez, 3 azalır, 4 artar


-3-

b)Devirsiz Fotofosforilasyon:




•   NADP:Koenzim yapılı bir hidrojen tutucudur.
•   Fotosentezde kullanılan su;
1.Hidrojen kaynağı
2.Klorofil b (PS-II) elektron kaynağı
3.O2 kaynağıdır.
•   Ãœretilenler; 1 mol ATP, 2 mol NADPH2, O2
•   Işıklı evre rxnlarının amacı ATP ve NADPH2 molekül çiftini üretmektir.

2.Karanlık Evre Rxnları:



-4-
•   Karanlık evre rxnları enzimatik ve sıcaÄŸa duyarlı rxnlar dır.
•   Kloroplastların stromalarında gerçekleÅŸir.
•   Ortamda her zaman hazır olarak bulunan ÅŸeker 5 karbonlu ribiloz fosfattır.
•   CO2 di yapıya alan organik bileÅŸik 5 karbonlu ribiloz difosfattır.
•   Karanlık evre rxnlarında kilit görevi yapan ara ürün PGA’ dır.EÄŸer fotosentezin son ürünü glikoz deÄŸilse rxn PGA’ dan itibaren biraz farklılaÅŸarak yürür.
•   Bitkinin ihtiyacına ve çeÅŸidine göre glikoz,aminoasit,yaÄŸ asidi,vitamin gibi çeÅŸitli maddeler üretilebilir.

Genel olarak fotosentez;


Fotosentezin Yapıldığı Yerler:
1.   Palizat Parankiması
2.   Sünger Parankiması
3.   Stoma hücreleri
•   Epidermis hücrelerinde fotosentez yapılmaz

Fotosenteze Etki Eden Çevresel Faktörler:
a)CO2 yoÄŸunluÄŸu:
•   CO2 ya suda erir yada H2CO3 ve onun tuzlarına dönüşür.
•   Bitkilerde pH geceleyin 5,gündüz ise 7 civarıdır.



b)Işık şiddeti:


-5-
c)Sıcaklık:


d)H20

e)Bazı kimyasal bileşikler ve mineral tuzlar

f)O2 yoÄŸunluÄŸu:Etkili deÄŸil


Fotosenteze Etki Eden İç Faktörler:
1.   Klorofil ve kloroplast miktarı
2.   Enzimlerin etkinliÄŸi
3.   Fotosentez ürünlerinin birikimi
4.   Stomaların sayısı büyüklüğü ve dağılışı
5.   Kütikula tabakasının kalınlığı
6.   Yaprak yüzeyinin geniÅŸliÄŸi
7.   Kök sisteminin yapısı ve dağılışı

Bakterilerde fotosentez:
•   Prokaryot hücrelidirler.
•   YeÅŸil ve mavi alglerde bu gruba dahildir.
•   Kloroplastları yoktur.Klorofil pigmenti sitoplazmada bulunur.
•   Oksijen açığa çıkmaz
•   Kullanılan hidrojenin kaynağına göre yan ürünler deÄŸiÅŸebilir.
•   Hidrojen sülfür kullanılırsa kükürt oluÅŸur ve organik madde sentezlenir.
•   Hidrojen kullanılırsa su oluÅŸur ve organik madde sentezlenir
           

Kemosentez:
•   Ã‡eÅŸitli mikroorganizmaların inorganik maddeleri okside edip,açığa çıkan kimyasal enerji ile yapılan CO2 özümlemesine kemosentez denir.