DOÄžULU DEVLETLER Ä°LE Ä°LÄ°ÅžKÄ°LER 
 

Türkiye-Afganistan

      Yeni Türkiye, kuruluÅŸundan itibaren, doÄŸuda Afganistan'la iyi iliÅŸkiler kurmuÅŸ, 1 Mart 1921 tarihli Moskova'da imzalanan dostluk antlaÅŸması ile yalnız hükümetler arası deÄŸil, halklar arası da dostluk ve yakınlık tesisine çalışmıştır. Afgan Kralı Amanullah Türkiye'yi ziyaretinde, 25 Mayıs 1928'de Ankara'da Türk-Afgan Dostluk ve Ä°ÅŸbirliÄŸi AntlaÅŸması imzalanmıştır. Gerek Afganistan'da gerekse Türkiye'de iktidar deÄŸiÅŸikliÄŸi bu dostlukları zedelememiÅŸtir.


Türkiye-İran

      Türkiye ile Ä°ran arasında, sınır bölgesinde aÅŸiretlerin yarattıkları sınır uyuÅŸmazlıkları gidermek için 22 Nisan 1926'da Güvenlik ve Dostluk AntlaÅŸması ve bu antlaÅŸmayı daha etkili bir hale getiren ve ona ek 15 Haziran 1928 tarihli protokol imzalanmıştır.


1930-1938 Devresi

      1930 yılına girerken Türkiye, büyük devletlerin hepsi ile normal iliÅŸkiler kurmuÅŸtur. Sovyet Rusya ile geleneksel dostluk baÄŸları devam etmekle beraber, Rusya dayanılan tek büyük devlet olmaktan çıkmış bulunuyordu. 1930 yılından itibaren Türkiye, aktif bir politika takip ederek, kendi bölgesinde barışın ve güvenliÄŸin korunması yolunda gerekli teÅŸebbüslere giriÅŸmiÅŸtir. Türkiye için bu devrenin en önemli olaylarını; Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne giriÅŸi, Balkanlarda iÅŸbirliÄŸi sonucu doÄŸan Balkan Antantı, Türk-Ä°ngiliz yakınlaÅŸması, emperyalist Ä°talya karşısında Türkiye'nin durumu, Türk-Sovyet iliÅŸkileri, Montreux BoÄŸazlar SözleÅŸmesi, Türk-Fransız iliÅŸkileri ve Sancak AntlaÅŸmazlığı ile Sadabad Paktı oluÅŸturur.