ECEVİT YÖNETİMLERİ ve "MC" DÖNEMİ
 


      12 Mart döneminin hukuki olarak sonunu getiren 1973 seçimlerinde hiçbir parti çoÄŸunluk saÄŸlayamamıştı. 1961'de olduÄŸu gibi yine "koalisyonlar dönemi" baÅŸladı, çok sayıda hükümet kuruldu, uyumsuzluklar, güvensizlik oyları ve milletvekili transferleri birbirini izledi. 1973 seçimlerinde en yüksek oyu CHP almıştı. CHP Genel BaÅŸkanı Ecevit, uzun görüşmelerden sonra görüşlerinde Ä°slami akımları yansıtan Milli Selamet Partisi (MSP) ile koalisyon hükümeti kurdu. Bu ilginç uzlaÅŸma bazı olumlu sonuçlar doÄŸurmuÅŸsa da, dünyada baÅŸgösteren petrol bunalımının etkileri Türkiye'ye de yansımıştı.

      1974 Haziranı’nda Kıbrıs'ta Makarios yönetimine karşı ENOSÄ°S'çi bir darbe yapılması, Türkiye'yi Londra AntlaÅŸması ve 1960 Kıbrıs Anayasası'ndan doÄŸan garantörlük haklarını kullanarak adaya askeri bir müdahalede bulunmak zorunda bırakmıştı. Kıbrıs sorununun önemli ekonomik ve siyasal sonuçları oldu. Batı'nın Türkiye'ye karşı aldığı olumsuz tavır, ABD'nin ilan ettiÄŸi ekonomik ambargo, Kıbrıs Harekatı'nın zorunlu kıldığı harcamalar ülkede büyük sıkıntılar yarattı. Kıbrıs sonrası izlenecek dış politika konusundaki anlaÅŸmazlığın da etkisiyle CHP-MSP koalisyonu dağıldı. CumhurbaÅŸkanı Korutürk tarafından görevlendirilen Kontenjan Senatörü Sadi Irmak'ın kurduÄŸu hükümet ise Meclis'ten güvenoyu alamadı.

      Bu arada 1971'de AP'den ayrılan ve çıkarılanlar tarafından kurulan Demokratik Parti'de (DP) çözülmeler baÅŸlamıştı. Milletvekili sayısını artıran AP, MSP, MHP (Milliyetçi Hareket Partisi) ve CGP (Cumhuriyetçi Güven Partisi) ile biraraya gelerek çoÄŸunluÄŸu saÄŸladı. Yeni hükümeti kurma görevi Demirel'e verildi. Demirel, 1977 yılı seçimlerine kadar görev yapacak olan ve "Milliyetçi Cephe" (MC) adı verilen hükümeti kurdu.

      MC dönemi 1977 seçimlerinden sonra da devam etti. Bu seçimde de hiçbir partinin tek başına çoÄŸunluk saÄŸlayamaması üzerine Demirel bu kez II. MC Hükümeti'ni kurdu. 1978 Ocak ayına kadar görevde kalan bu hükümet de ekonomik sıkıntılar, dış politika sorunları ve giderek tırmanan terör karşısında çaresiz kaldı. Ãœlke döviz darboÄŸazına girmiÅŸ, ithalat yapılamaz olmuÅŸ, hükümet kısa vadeli ve yüksek faizli kredilerle bu durumdan kurtulmaya çalışmıştı.

      Türkiye'nin içinde bulunduÄŸu bunalım, 1977'nin Aralık ayında 11 AP milletvekilinin partiden istifa etmesi ile yeni bir boyut kazandı. Demirel'in baÅŸkanlığındaki II. MC Hükümeti düşürüldü; CHP lideri Ecevit, 11 bağımsız milletvekili, DP ve CGP milletvekillerinin desteÄŸiyle yeni hükümeti kurdu. Bu dönemde ekonomik sorunlar büsbütün ağırlaÅŸtı. Temel gıda maddeleri, benzin ve tüpgaz bulunamaz oldu. Kuyruklar ve karaborsa baÅŸladı. 1979 sonlarında yapılan Cumhuriyet Senatosu kısmi yenileme seçimlerinde CHP ağır bir yenilgiye uÄŸrayınca, BaÅŸbakan Ecevit görevden çekildi. Demirel bu kez MSP ve MHP'nin dışarıdan desteÄŸiyle AP azınlık hükümetini kurdu (25 Kasım 1979). 1979'un son günlerinde Genelkurmay BaÅŸkanı ve Kuvvet Komutanları, CumhurbaÅŸkanı Korutürk'e bir uyarı mektubu verdiler. Ancak iktidar ve muhalefet partileri uyarının muhatabı olmadıklarını açıkladılar. Demirel Hükümeti'nin ekonomik durumu iyileÅŸtirmek için aldığı 24 Ocak Kararları, kısa sürede olumlu sonuç vermiÅŸse de, terör olayları sürmekteydi. Birçok ilde sıkıyönetim ilan edilmiÅŸti. Öte yandan 1980'in ilk aylarında görev süresi dolan Fahri Korutürk'ün yerine bir türlü yeni cumhurbaÅŸkanı seçilememiÅŸti.