FRANSA Ä°LE Ä°LÄ°ÅžKÄ°LER 
 


      Lozan'dan intikal eden Osmanlı borçları, Türkiye-Suriye sınırının tespiti, misyoner okulları ve Adana-Mersin demiryollarının satın alınması sorunları, Türkiye ile Fransa arasında önemli uyuÅŸmazlık konuları idi.

      20 Ekim 1921 tarihli Ankara AntlaÅŸmasına göre, Türkiye-Suriye sınırını kesin olarak çizecek komisyon çalışmalarından sonuç alınamaması Türkiye ile Fransa'nın diplomatik temaslarla sorunu halleden Dostluk ve Ä°yi KomÅŸuluk SözleÅŸmesi'nin 18 Åžubat 1926'da parafe edilmesine raÄŸmen söz konusu sözleÅŸme, Musul AntlaÅŸmazlığının halli sonunda ancak 30 Mayıs 1926'da imzalanmıştır.

      Asıl önemli konu borçlar sorunuydu. Bu sorun 13 Haziran 1928'de Paris'te Türk Hükümeti adına Paris Büyükelçisi ile Osmanlı Düyunu Umumiyesi adına ilgililer arasında bir AntlaÅŸmaya varılarak sonuçlandırılmıştır. Ancak, 1929 yılında baÅŸlayan dünya ekonomik bunalımı borçların ödenmesini güçleÅŸtirmiÅŸ, Türkiye de Hoover Moratoryumu'ndan -borçların ertelenmesi- faydalanmak istemiÅŸtir. Paris'te yapılan görüşmeler sonunda ilk antlaÅŸmadan çok daha uygun ÅŸartlarla yeni bir antlaÅŸma 22 Nisan 1933'te imzalanarak borçlar sorunu da çözüme kavuÅŸturulmuÅŸtur.

      Yabancı okullarda tarih ve coÄŸrafya derslerinin Türkçe ve Türk öğretmenler tarafından okutulması için hazırlanan yönetmelik, Fransa ile derin AntlaÅŸmazlıklara neden olmuÅŸtur. Kapitülasyon sisteminin kalıntılarını temizlemek amacıyla, bir Fransız ÅŸirketi tarafından iÅŸletilen Adana-Mersin demiryolunun bir kanunla satın alınmak isteniÅŸi, Fransa ile aramızda yeni bir uyuÅŸmazlık ortaya çıkarmıştır. Ancak, bu uyuÅŸmazlık da 1929 yılında yapılan bir AntlaÅŸma ile noktalanmıştır.