Ä°TALYA Ä°LE Ä°LÄ°ÅžKÄ°LER 
 


      Ä°ngiltere ile Musul sorununun ağır bunalımlar geçirdiÄŸi bir devrede ve Yunanlılarla "etablis" AntlaÅŸmazlığının verdiÄŸi huzursuzluÄŸun devam ettiÄŸi sırada, Türkiye toprakları üzerinde, 1. Dünya Savaşı'ndan intikal elden emelleri olan Ä°talya, Türkiye üzerinde siyasi ve psikolojik baskı yaparak resmi taleplerde bulunuyordu. Türkiye'nin Musul sorununu halletmesi, Fransa ile uyuÅŸmazlığını bir çözüm tarzına baÄŸlaması, Türkiye'nin sınırlarını kesin olarak ortaya koymuÅŸtu. Lozan'dan itibaren, her geçen gün güç kazanan Türkiye, sömürgeci politikaya ÅŸiddetle karşı koyacağını göstermek için gereken tedbirleri de almıştı.

      Ä°talya'nın Arnavutluk'u nüfuzu altına alması, Yugoslavya'da korku uyandırdı ve Fransa'yı Yugoslavya'ya yanaÅŸtırdı. Ä°talya artık Anadolu üzerinde hayale dayanan sömürgecilik politikasından vazgeçti. Türkiye'ye yakınlaÅŸmaya baÅŸladı ve böylece Türkiye Ä°talya arasında, 30 Mayıs 1928'de Tarafsızlık ve UzlaÅŸma AntlaÅŸması'nın imzalanması mümkün oldu.

      Ä°talya'nın HabeÅŸistan'a saldırması ve Milletler Cemiyeti'nin bu saldırıya karşı, 16. maddesinde öngörülen ekonomik zorlama tedbirlerini uygulaması ve Türkiye'nin de bu zorlayıcı tedbirlere katılması, bir taraftan uluslararası iÅŸbirliÄŸinin tezahürü olmakla beraber, diÄŸer taraftan da Türkiye'nin Ä°ngilizlerle yakın iliÅŸkiler kurmasına neden olmuÅŸtur. Zorlayıcı tedbirlerin uygulanmasında, Ä°ngiltere'nin Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya'ya teminat vermesi bu devletlerde rahatlık ve güvenlik uyandırdığı gibi, karşılıklı yardım taahhüdü de Akdeniz Paktı adı ile anılan paktın doÄŸumuna neden olmuÅŸtur.

      Türk-Ä°talyan iliÅŸkileri, Ä°talyan-HabeÅŸ Savaşından sonra geçici olarak düzelmiÅŸse de Akdeniz'de yapılmakta olan denizaltı korsanlığını önlemek amacıyla toplanan Eylül 1937 Nyon Konferansı sonunda aktedilen Nyon AntlaÅŸması ile yeniden bozulmuÅŸtur. Türkiye bu konferansta Ä°ngiltere'yi desteklemiÅŸ ve milliyeti belirsiz denizaltılara karşı ortak uygulamayı kabul etmiÅŸtir.