LAÄ°KLÄ°K
 
              "Din gerekli bir kurumdur. Dinsiz ulusların devamına olanak yoktur. Åžurası var ki, din, Allah ile kul arasındaki baÄŸlılıktır."
              Altı ok ile simgeleÅŸtirilen Kemalist ilkeler içerisinde, Atatürk'ün kuÅŸkusuz ki, en önem verdiÄŸi ilkelerin başında "Laiklik" geliyordu. Mustafa Kemal, ülkenin koÅŸullarının daha hiç hazır olmadığı bir aÅŸamada bile, çok partili düzene geçiÅŸ için sakınca görmezken, tek bir koÅŸul ileri sürmüştü: Laiklikten ödün vermemek! Serbest Fırka'nın önderliÄŸi'ni üstlenecek olan Fethi Okyar'a yazdığı mektupta ÅŸu satırlar dikkati çekiyordu: "Memnuniyetle tekrar görüyorum ki, laiklik esasında beraberiz. Zaten benim siyasi hayatta bir taraflı olarak daima aradığım ve arayacağım temel budur."
              Bir çaÄŸdaÅŸlaÅŸma ideolojisi olarak Kemalizm açısından Laiklik, demokrasi anlamındaki CumhuriyetçiliÄŸin de, MilliyetçiliÄŸin de, DevrimciliÄŸin de, ve hatta Halkçılığın da ön koÅŸulu olduÄŸu için bu ölçüde önem taşımaktadır. Demokrasinin ön koÅŸuludur; çünki Laiklik olmadan gerçek bir düşünce özgürlüğü, gerçek anlamda bir özgür seçim olamaz. ( Bütün dünyada özgürlük ve demokrasi rüzgarları eserken, baskı rejimleri birbiri ardına yıkılırken, bundan en az etkilenenin - LaikliÄŸi kabul edememiÅŸ - müslüman ülkeleri oluÅŸu rastlantımıdır? ) MilliyetçiliÄŸin ön koÅŸuludur; çünki, Laiklik olmayan yerde önem taşıyan öge ulus deÄŸil, "ümmet"tir. ( Bu anlayış içinde örneÄŸin Arap ve Ä°ranlı, Müslüman Türk ile, aynı tolumun bir parçası sayılırken, Hıristiyan Türk olan Gagavuzlar (GökoÄŸuzlar), Türkçe konuÅŸtukları ve çok daha ortak kültürel özellikler taşıdıkları halde "yabancı" sayılacaklardır. ) DevrimciliÄŸin ön koÅŸuludur; çünki, LaikliÄŸi kabul etmemiÅŸ bir toplumda, bilimin ve çağın gereklerinin gerisinde kalmış kurumları deÄŸiÅŸtirmenin tartışılması bile genellikle olanaksızdır. Halkçılığın ön koÅŸuludur; çünki, din temeline dayalı bir devlette ağırlığı ve önceliÄŸi olan halk deÄŸil, dinsel seçkinlerdir.
Tarih boyunca hemen tüm devrimciler, din ile değil, ama bir kısım din adamları ile karşı karşıya gelmişlerdir. Çünki eski düzenle çıkarları bütünleşmiş olan bir din adamları kesimi, köklü değişimlere hep karşı çıkmış, dini bir siyasal amaç için kullanarak kitleleri etkilemeye çalışmışlardır. Kendilerinin etkisini ve ağırlığını azaltacak her girişimi de "dinsizlik" olarak nitelendirmekten çekinmemişlerdir. Sultan'ın ve düşmanın çıkarları ile bütünleşerek, Kurtuluş Savaşı sırasında Mustafa Kemal'in idam fermanını çıkaranlar gene bu tür din adamları olmuştur. Ancak şunu da belirtmem gerekir ki ileri görüşlü ve aydın din adamlarımız sayıca az da olsa Kurtuluş Savaşı'nda ve sonrasında çok önemli yardımlarda bulunmuşlardır....
              Mustafa Kemal, Ä°slam Dini'nin zamanla özünden uzaklaÅŸtığını, birçok yabancı ögenin - yorumlar ve boÅŸ inançlar olarak - iÅŸin içine girdiÄŸini düşünüyordu. ÇaÄŸdaÅŸ olmanın inançsızlıkla hiçbir ilgisi bulunmadığı kanısındaydı, ama bilerek, mantığını kullanarak inanmalıydı. Şöyle diyordu: "Türkler dinlerinin ne olduÄŸunu bilmiyorlar. Bunun için Kur'an Türkçe olmalıdır. Türk Kur'an'ın arkasından koÅŸuyor; fakat onun ne dediÄŸini anlamıyor. Benim maksadım, arkasından koÅŸtuÄŸu kitapta ne olduÄŸunu Türk anlasın."
              Müslüman Türk Halkı, Kur'an'ı kendi dilinden okuyup anlama olanağına ancak Laik Cumhuriyet rejimi sayesinde kavuÅŸtu. Türkçe Ezan yine aynı ortamda gerçekleÅŸti; ama çok partili siyasal sisteme geçildikten sonra, tutucu, Kemalizm'e karşı güçlere verilen bir ödün olarak ortadan kalktı.
              Genel anlamda laiklik, din ile ilgili olmayan dünya ve devlet iÅŸlerini, dini görüşlerinden ayırıp, bağımsız bir hale getirmek ve din ve vicdan özgürlüğü olarak tanımlanır.
              Özellikle günümüzde laikliÄŸe dinsizlik(?) diye bakan ve rejimi deÄŸiÅŸtirmek isteyen insanların sayısındaki artışın çokluÄŸu eminim ki ilk baÅŸta ATATÃœRK'ü ve biz Atatürkçüleri ve en önemlisi bu vatan için tekrar dünyaya gelseler yine canlarını bu vatan için feda eden ÖLÃœMSÃœZ ÅžEHÄ°TLERÄ°MÄ°ZÄ°N ruhlarını çok derinden yaraladığı kanısındayım. Ve ülkeyi bölmeye çalışan bazı güçlerin, ahirette nasıl bir hesap vereceklerini ben kendi adıma çok merak ediyor ve hakkımı helal etmiyorum.



--------------------------------------------------------------------------------


Türkiye Cumhuriyeti'nde, her yetişkin dinini seçmekte hür olduğu gibi, belirli bir dinin merasimi de serbesttir. Yani, ibadet hürriyeti vardır. Tabiatiyle ibadetler, güvenlik ve genel adaba aykırı olamaz; siyasi gösteri şeklinde de yapılamaz. Geçmişte çok görülmüş olan bu gibi durumlara artık Türkiye Cumhuriyeti asla katlanamaz.
Bir de, Türkiye Cumhuriyeti dahilinde, tüm tekkeler ve zaviyeler ve türbeler kanunla kapatılmıştır. Tarikatlar kaldırılmıştır. Şeyhlik, dervişlik, çelebilik, halifelik, falcılık, büyücülük, türbedarlık vesaire yasaktır. Çünkü bunlar gericiliğin kaynakları ve cehaletin damgalarıdır. Türk Milleti, böyle müesseselere ve onların mensuplarına katlanamazdı ve katlanmadı. ( 1930 )

Din, bir vicdan meselesidir. Herkes vicdanının emrine uymakta serbesttir. Biz dine saygı gösteririz. Düşünce ve düşünceye karşı değiliz. Biz sadece din işlerini, millet ve devlet işleriyle karıştırmamaya çalışıyor, kasıt ve fiile dayanan tutucu hareketlerden sakınıyoruz. Gericilere asla fırsat vermeyeceğiz.

Laiklik, yalnız din ve dünya işlerinin ayrılması demek değildir. Tüm yurttaşların vicdan, ibadet ve din özgürlüğü de demektir. ( 1930 )

Din ve mezhep herkesin vicdanına kalmış bir iştir. Hiçbir kimse hiçbir kimseyi, ne bir din, ne de bir mezhebi kabul etmeye zorlayabilir. Din ve mezhep hiçbir zaman politika aleti olarak kullanılamaz. ( 1930 )

Laiklik asla dinsizlik olmadığı gibi, sahte dindarlık ve büyücülükle mücadele kapısını açtığı için, gerçek dindarlığın gelişmesi imkânını temin etmiştir. Laikliği dinsizlikle karıştırmak isteyenler, ilerleme ve canlılığın düşmanları ile gözlerinden perde kalkmamış doğu kavimlerinin fanatiklerinden başka kimse olamaz.

Softa sınıfının din simsarlığına izin verilmemelidir. Dinden maddi menfaat temin edenler iğrenç kimslerdir. İşte bu duruma karşıyız ve buna müsaade etmiyoruz. ( 1930 )

Bunun gibi bağlı bulunmakla inanmış ve mutlu olduğumuz İslam dinini, yüzyıllardan beri alışılmış olduğu üzere, bir politika aracı durumundan kurtarmak ve yükseltmek gerektiği gerçeğini görüyoruz. Kutsal ve Tanrısal olan inanç ve vicdanlarımızı karışık ve türlü renkte bulunan ve her türlü çıkarlarla tutkuların alanı olan siyasetten ve siyasetin bütün ögelerinden bir an önce ve kesinlikle kurtarmak, milletin dünya ve ahiret mutluluğunun emrettiği bir zorunluluktur. Ancak böylece İslam dininin yüceliği gerçekleşir. ( 1924 )

Vatandaşları içinde çeşitli dinlere mensup unsurlar bulunan ve her din mensubu hakkında adil ve tarafsız tutum ve davranışta bulunmaya ve mahkemelerinde vatandaşları ve yabancılar hakkında eşit adalet uygulamakla vazifeli olan bir hükümet, fikir ve vicdan hürriyetlerine uymaya mecburdur. ( 1927 )

Artık Türkiye, din ve şeriat oyunlarına sahne olmaktan çok yüksektir. Bu gibi oyuncular varsa, kendilerine başka taraflarda sahne arasınlar. ( 1924 )