SAÄžLIK ve SOSYAL YARDIM ALANINDA DEVRÄ°M 
 


      Osmanlı Devrinde saÄŸlık teÅŸkilatı, özellikle son zamanlarda çok bozulmuÅŸtu. Esaslı ve sürekli bir mücadele isteyen sıtma, verem, frengi gibi hastalıklar yüzünden halk kırılıyordu. Zaman zaman memleketi saran kolera ve veba gibi salgın hastalıklar da esaslı nüfus kaybına yol açıyordu. GüneydoÄŸu Anadolu halkının büyük bir kısmı ise trahom hastalığı yüzünden gözlerini kaybediyorlardı. Birinci Dünya Savaşı ve arkasından gelen Ä°stiklal Savaşı sırasında memleketini bırakarak göç eden aileler ve düşman tarafından yurtları çiÄŸnenen halk periÅŸan bir durumda idi.

      Cumhuriyet idaresi, saÄŸlık ve sosyal yardım iÅŸlerinin düzeltilmesinin ancak devletin kudret ve araçlarıyla mümkün olacağını anladı. Ve SaÄŸlık ve Sosyal Yardım Bakanlığını kurdu. Evvela göç eden vatandaÅŸlar yerlerine gönderildi. Evsiz kalanlara ev saÄŸlandı, kimsesiz çocuklar devletin korumasına alındı.


Sağlık kuruluşlarının gelişmesi:

      SaÄŸlık kuruluÅŸları ıslah edildi ve yeni müesseseler kuruldu. Belirli zamanlarda toplanan bir SaÄŸlık Åžurası usulü kondu. Hastalıklarla savaÅŸ usullerini bulmak, gereken aşıları ve serumları hazırlamak üzere Ankara'da Merkez Hıfzıssıhha Enstitüsü açıldı. Doktorlarımızın sayısı artırıldı. Hastahanelere ihtisaslarını yurtta ve yabancı memleketlerde yapmış mütehassıslar atandı. Tıp Fakültesindeki kliniklerin sayısı artırıldı. Yalnız Ä°stanbul Tıp Fakültesi memleket ihtiyaçlarına kafi gelmediÄŸinden Ankara Tıp Fakültesi kuruldu (1946). Bu fakülteler ihtiyaca yetmediÄŸi için Ankara ve Ä°stanbul'da ikinci Tıp Fakültesi ile Erzurum ve Diyarbakır'da Tıp Fakülteleri açıldı. Böylece Tıp Fakültelerinin sayısı 7'ye çıkarıldı. Yeni hastahaneler, doÄŸumevleri, dispanserler, sanatoryumlar ve prevantoryumlar açıldı. Bakırköy'de 1500 yataklı Akıl ve Sinir Hastalıkları Hastahanesi kuruldu.


Salgın hastalıklarla mücadele:

      Bulaşıcı ve salgın hastalıkları önlemek için esaslı mücadeleye giriÅŸildi. Özellikle halkı kemerin sıtma, frengi, trahom ve tifo gibi hastalıklarla savaÅŸ baÅŸladı. Bataklıklar kurutuldu, sıtmalı vatandaÅŸlara parasız kinin dağıtıldı. Yalnız ilk on yıl içinde 30.000 kiloya yakın kinin dağıtılmıştır.

      Evlenmelerde saÄŸlık muayenesi ÅŸart koÅŸuldu. Sınırlarımızda salgın hastalıkların girmesine engel olmak için sınır ve kıyı saÄŸlık kuruluÅŸu yeniden düzenlendi.


Sosyal yardım alanında gelişme:

      Sosyal yardım için Darülaceze, Sağır ve Dilsiz Okulu kazaya uÄŸrayanlara yardım örgütü, küçük çocuklara bakmaÄŸa mahsus kreÅŸler, çocuk bakımevleri açılmıştır. İşçinin saÄŸlık durumunu korumak gayesiyle, elliden fazla işçi kullanan yerlerde doktor bulundurmağı, yüzden fazla işçi bulunan yerlerde ise hastahane yapmağı bir kanunla saÄŸladı.

      Osmanlı Ä°mparatorluÄŸundan kalan "Hilaliahmer", Kızılay Kurumu adını alarak devletin ve halkın yardımıyla geliÅŸti. Kızılay Kurumu, felaket anlarında vatandaÅŸların yardımına koÅŸan ve önemli sosyal kuruluÅŸlardan biridir. 1921'de Ankara'da kurulan Çocuk Esirgeme Kurumu, sonra diÄŸer ÅŸehirlerde de ÅŸubeler açarak çalışma alanını geniÅŸletti. Bu kurum, küçük yaÅŸta kimsesiz kalan çocukları korumakta ve okutmaktadır. Bunlardan baÅŸka Verem Mücadele Cemiyeti, YeÅŸilay, Yardımseverler, Kanserle SavaÅŸ Kurumları gibi Cumhuriyet devrinde kurulan sosyal örgütlerin çalışmaları memleket için hayırlı olmaktadır.