BAÅžKOMUTANLIK KANUNU
 


     Meclisteki hava hala yumuÅŸamamıştı. M. Kemal çekiliÅŸin bir strateji olduÄŸunu, bu sebeple düşmanın yıpranacağını ve Türk Ordusu'nun zaman kazanacağını açıklamasına raÄŸmen 4 AÄŸustos'ta Meclis'te sert eleÅŸtiriler yine sürdü. Bir milletvekili, M. Kemal'in ordunun başına geçmesini istedi. Ä°lk kez lehte ve aleyhte olanlar M. Kemal'in ordunun başına geçmesi konusunda birleÅŸiyorlardı. Fakat ayrı düşünce ve hesaplarla M. Kemal'e karşı olanlar, ordunun bozulduÄŸunu, bu durumu M. Kemal'in düzeltemeyeceÄŸini ve bu sayede O'nu tasfiye edebileceklerini düşünüyorlardı. Enver PaÅŸa'yı getirip M. Kemal'in yerine geçirmek için çalışanlar bu fırsattan özellikle yararlanmak istiyorlardı. Meclis içindeki ve Trabzon'daki Ä°ttihatçılar bu iÅŸ için uzun zamandır çalışıyorlardı. Meclis'in çoÄŸunluÄŸu yani M. Kemal yanlısı olanlar, Yunan Ordusu'nu ancak M. Kemal'in durdurabileceÄŸine inanıyor ve BaÅŸkomutan olmasını istiyorlardı. Fakat BaÅŸkomutan olmasını sakıncalı görenler de vardı. Bunlar baÅŸarısızlık halinde M. Kemal'in sorumlu tutulacağından endiÅŸe ediyorlardı. Meclis'in çoÄŸunluÄŸunun gösterdiÄŸi yakınlığa teÅŸekkür eden M. Kemal baÅŸkanlığa bir önerge verdi.


     Büyük Millet Meclisi BaÅŸkanlığı'na;

     Meclis sayın üyelerinin genel olarak beliren istek ve dilekleri üzerine BaÅŸkomutanlığı kabul ediyorum. Bu görevi, kendi üzerime almaktan doÄŸacak yararların çarçabuk elde edilebilmesi ordunun maddi ve manevi gücünün en kısa zamanda arttırılıp pekiÅŸtirilmesi ve yönetimin bir kat daha saÄŸlamlaÅŸtırılması için Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin sahip olduÄŸu yetkilerini fiilen kullanmak koÅŸuluyla üzerime alıyorum. YaÅŸadığım sürece ulusal egemenliÄŸin en gerçek bir hadimi olduÄŸumu, ulusa bir kez daha göstermek için, bu yetkinin üç ay gibi kısa bir süre ile sınırlandırılmasını dilerim.

                                                                                               4 AÄŸustos 1921
                                    Türkiye Büyük Millet Meclisi BaÅŸkanı Mustafa Kemal

     M. Kemal'in, Meclis yetkilerini isteyerek (yasama, yürütme, yargı) baÅŸkomutan olmayı kabul edeceÄŸini bildirmesi üzerine karşıtlar hemen harekete geçtiler. BaÅŸkomutanlığın Meclisi'nin özüne ait olduÄŸunu, bu sebeple BaÅŸkomutan Vekili denmesini istediler. Ayrıca Meclis'in yetkilerinin bir kiÅŸi tarafından kullanılmasının söz konusu olmayacağını ileri sürdüler. Fakat M. Kemal'in direnmesi üzerine Meclis, 5 AÄŸustos 1921 tarihinde Meclis'in sahip olduÄŸu yetkileri ÅŸahsında toplamak ve Meclis adına yürütmek üzere M. Kemal PaÅŸa'ya üç ay süreyle BaÅŸkomutanlık yetkisini veren kanunu kabul etti. Ä°stiklal Mahkemeleri de doÄŸrudan M, Kemal PaÅŸa'ya baÄŸlandılar. Yeni mahkeme kurma yetkisi artık BaÅŸkomutan'a aitti.