FELSEFE NEDÄ°R?
- Felsefe kişinin kendisini ve çevresini anlama, yorumlama, açıklama ve gerçeği arama çabasıdır.
FELSEFENİN GENEL ÖZELLİKLERİ
-   Felsefe, bilgi edinmeye deÄŸil bilgi aramaya yönelik bir faaliyettir.
-   Felsefede cevaplardan çok sorular önemlidir.
-   Felsefe, insanı ve evreni bir bütün halinde kavramaya çalışır.
-   Felsefe, bir bilin deÄŸildir ancak bütün bilimler felsefeden doÄŸmuÅŸtur.
-   Felsefenin yöntemi her zaman için bilinçli, tutarlı, sistemli bir düşünme yöntemidir.
-   Felsefi sistemler kendi içerisinde tutarlıdır. Fakat genel- geçer bir niteliÄŸe sahip deÄŸildirler.
FELSEFENÄ°N YARARI
-   Felsefe kiÅŸide merak ve kuÅŸku uyandırır.
-   Felsefe bilinçlenmeyi ve görüş açımızın geliÅŸmesini saÄŸlar.
-   Demokrasinin geliÅŸmesini ve iÅŸlemesini saÄŸlamaktadır.
-   Yeni bilim dallarının ortaya çıkmasını saÄŸlar.
-   Felsefe insana hemen her konuda akıl yürütebilmesini saÄŸlar.
BÄ°LGÄ° ve BÄ°LGÄ° TÃœRLERÄ°
BİLGİ : Suje ile Obje arasındaki ilişki sonucunda elde edilen üründür.
       Ä°nsanın, bilgi elde etmesinde iki yetisi vardır :
1-   Düşünme
2-   Duyular yoluyla algılama gözlemleme
BİLGİ TÜRLERİ : Gündelik Bilgi , Dinsel Bilgi, Teknik Bilgi, Sanat Bilgisi , Bilimsel Bilgi , Felsefi Bilgi
Gündelik Bilgi: İnsanların gündelik hayatlarında en sıradan deneyimleri sonucunda elde etmiş oldukları bilgi türüdür. Özellikleri :
-   Tek tek olaylarla ilgilidir.
-   Sezgilere dayalı olarak ortaya çıkar.
-   GenelleÅŸtirilmiÅŸ bilgidir. Ancak gerçekliÄŸinden söz edilemez.
-   Sonuçları kesin deÄŸildir ve sistemsiz bir yapıya sahiptir.
Dinsel Bilgi : Dinsel bilgide suje ile obje arasındaki ilişki inanç temeline dayanır. Bu bakımdan dinsel bilgide gerçekliğin kanıtlanmasına ihtiyaç yoktur. Özellikleri :
-   Varlığı inanç aracılığıyla ortaya koyar.
-   Tanrı, evren ve insana iliÅŸkin tümel açıklamalar içerir.
-   EleÅŸtiri ve tartışmaya kapalıdır. (dogmatiktir)
 Teknik Bilgi : DoÄŸal nesnelerin bilimsel bilgilerden yararlanılarak insan yaÅŸamında kullanabilir halde getirilmesi sonucu elde edilen bilgi türüdür. Özellikler :
-   pratik yarara dayalı olarak oluÅŸur.
-   Ä°nsan yaÅŸamını kolaylaÅŸtırmak amacına yöneliktir.
-   Bilimsel bilgi ile karşılıklı etkileÅŸim içindedir.
Sanat Bilgisi : Sanat güzeli arayan gerçekliği simgelerle anlatmaya çalışan bir etkinliktir. Bu etkinlik duyguya ve sezgiye dayanır. Yetenek ve hayal gücü gerektirir. Özellikleri :
-   Sezgilere ve yaratıcı hayal hücüne dayanmaktadır.
-   Subjektiftir.
-   Amaç, estetik haz uyandırmaktır.
Bilimsel Bilgi : Bilimsel bilginin başlıca özelliği nesnel, kesin, genelleyici, eleştirel olmasıdır. Akla, gözleme, deney ve kanıta dayanır. Bilimsel bilgi üçe ayrılır.
1-   Formel Bilgi :
-   Yalnızca düşüncede var olan varlığı konu edinir.
-   Matematik, mantık, etik, deÄŸerler bu alana girer.
-   Tümden gelim yöntemini kullanır.
2-   DoÄŸa Bilimleri :
-   Reel varlığı konu edinir.
-   Fizik, kimya, biyoloji, tıp ve yer bilimleri bu alana girer.
-   Temel özelliÄŸi olgusallıktır. ( Olgusallık : Yargıların doÄŸrudan ya da dolaylı olarak gözlenebilir olanı dile getirmesidir.)
-   Tümevarım ( endüksiyon ) yöntemini kullanır.
3-   Ä°nsan Bilimleri :
-   Konusu insan ve toplumdur.
-   Piskoloji, sosyoloji, tarih, siyaset ve coÄŸrafya bu alana girer.
-   Anlama yöntemi kullanır.
-   Toplumsal olayları anlamamızı saÄŸlar.


Felsefi Bilgi : Felsefi bilgi, insanın deneye dayanmadan yalnızca aklıyla, düşünme gücüyle kafasındaki sorulara cevap vermesidir. Özellikleri :
-   Tümel ve geneldir
-   Ã–zü araÅŸtırır.
-   Akılcıdır.
-   Yöntemlidir.
-   Sistematik düzenlidir.
-   soru sormaya ve hayal gücüne dayalıdır.
FELSEFENÄ°N DÄ°ÄžER ALANLARLA Ä°LÄ°ÅžKÄ°SÄ°
Felsefe İle Bilim Arasındaki Ortak Özellikler:
-   Akıl ve mantık ilkeleri kullanır.
-   Bilinçli yöntemli ve sisteme dayalıdır.
-   Ä°lke ve yasalara ulaÅŸmaya çalışırlar.
-   Merak ve anlama arzusundan doÄŸmuÅŸtur.
Felsefe İle Bilim Arasındaki Farklar:
-   Kelsefe hem olgularla hemde deÄŸerlerle ilgilenirken bilim sadece olgularla ilgilenir.
-   Bilimin önermeleri doÄŸrulanabilir ancak felsefenin önermeleri dar anlamda doÄŸrulanamazlar.
-   Bilimlerde ön görüde bulunabiliriz ancak felsede bulunamayız.
Felsefe İle Din Arasındaki Ortak Özellikler:
-   Konuları insan ve evrendir.
-   Varlığı tümel olarak açıklarlar.
Felsefe İle Din Arasındaki Farklar :
-   Felsefi bilgiler akla dayanırken dinsel bilgiler inanca dayanır.
-   Felsefede soru sormak esastır ama dinde verilen cevaplara inanmak esastır.
-   Felsefe eleÅŸtiricidir din ise dogmatiktir.
Felsefe İle Sanat Arasındaki Ortak Özellik:
-   Varlığı, hayatı insanı yaratıcı bir zeka ile kavrar ve yorumlar.
Felsefe İle Sanat Arasındaki Fark :
-   Felsefe doÄŸrulara dayanırken sanat duygusallığa dayanır.
BÄ°LGÄ° FELSEFESÄ°NÄ°N TEMEL KAVRAMLARI
Doğruluk , Gerçekçilik , Temellendirme dir.
Doğruluk : Düşüncenin gerçekle bire bir uyuşmasıdır.
Gerçekçilik: Gerçek, bilinçten bağımsız olarak nesnel dünyada bulunan güneş, hava, taş gibi şeylerdir.
Temellendirme : Ortaya konan bir soru için dayanak, gerekçe, temel bulunmalıdır. Temellendirilmiş bir bilgi ölçütler aracılığıyla kazanılan bilgidir.
BÄ°LGÄ° FELSEFESÄ°NÄ°N TEMEL PROBLEMLERÄ° :
-   DoÄŸru Bilginin Mükün Olup Olmadığı
-   DoÄŸru Bilginin Kaynağının Ne OlduÄŸu
-   DoÄŸru Bilginin Ölçütü Ve Sınırı Ne OlduÄŸu
Problemleri bilgi felsefesinin en önemli problemleridir.
DOÄžRU BÄ°LGÄ°NÄ°N MÃœKÃœN OLUP OLMADIÄžI PROBLEMÄ°:
-   doÄŸru bilginin mümkün olduÄŸu savunulan ( DOGMATÄ°ZM)
-   doÄŸru bilginin mümkün olmadığı savunulan (SEPTÄ°SÄ°ZM)
DOGMATİZM: Kesinliğinden hiçbir şekilde şüphe edilmeyendir. Dogmatizm de :
-   deÄŸiÅŸmez ve kesin bilgiler olduÄŸu savunulur.
-   Akıl aracılığıyla elde edilen bilgiler kanıt aramaksızın üzerine her hangi bir inceleme ve eleÅŸtirme yapılmaksızın doÄŸru  olarak kabul edilir.
-   DoÄŸmatizm temeli üzerinde rasyonalizm, emprizm, kritisizm, analitik felsefe, pozitivizm, sezgicilik, pragmatizm, fenomenoloji gibi felsefi akımlar doÄŸmuÅŸtur.
SEPTÄ°SÄ°ZM (şüphecilik):  doÄŸru bilginin mümkün olmadığı ve hiçbir ÅŸekilde bilgi elde edilemeyeceÄŸi savunulan akımdır.
-   septikler, insanın duygularının ve aklının yetersizliÄŸinden dolayı doÄŸru bilgiye ulaşılamayacağını savunurlar.
-    Belli bir doÄŸruya ulaÅŸmadan önce kuÅŸku duymak zorunlu ve kaçınılmazdır.





BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ : felsefe tarihi boyunca bilginin kaynağıyla ilgili dört temel görüş ortaya çıkmıştır. Bu görüşler :
Rasyonalizm (Akılcılık): Bilgi kaynağında aklın ve düşüncenin olduğunu savunan akımdır.
Emprizm(Deneycilik): Bilginin kaynagında algıların, duyuların , deneylerin ve gözlemlerin bulunduğunu savunan akımdır.
Kritisizm (Eleştiricilik): Bilginin kaynagında aklın ve deneyin bir arada bulunduğunu savunan akımdır.
Entüisyonizm (Sezgicilik) :Bilgi elde etmede aklın ve deneyin yetersiz olduğu insanın sadece sezgi aracılığıyla bilgi elde edebileceği savunulan akımlardır.
RASYONALÄ°ZM(AKILCILIK):  Bilginin temel kaynağının akıl olduÄŸunu savunulan akımdır. Rasyonalistlere göre bilgi zorunlu, kesin ve genel- geçer olmalıdır. Böyle bir bilgi ancak akılla elde edilebilir. Bilim modeli matematik ve mantıktır. Rasyonalistlere göre bilgi doÄŸuÅŸtan gelmektedir. DoÄŸuÅŸtan gelen bu bilgilere apriori bilgileri denir. ( --------------------------PLATON. FARABÄ°---------------------------- )
EMPRİZM (DENEYCİLİK): doğuştan zihnimizde hiçbir bilgi, düşünce ve ilke bulunmadığını, bilgilerimizin duyu ve algıdan geldiğini deneyden türediğini ileri süren felsefi akımdır. (-------------JOHN LACKE-------------)