El-Me’mun Dönemi
 
 

        Abbâsîerin iktidârı ile birlikte Ä°ranlı unsurlar devletin yüksek makamlarını ele geçirmiÅŸti. Ä°htilâlin baÅŸarıya ulaÅŸmasında baÅŸ rolü oynayan Ebû Müslim ile daha sonraki yıllarda vezirlik makamında uzun müddet kalan Bermekî ailesinin devlet idâresindeki nüfuzları âdeta halifeyi bile gölgede bırakıyordu.
 
        El-Emin ile el-Me’mun arasındaki mücâdele bir bakıma Ä°ranlı-Arap unsurun iktidar mücâdelesi idi. Ä°ranlı unsurun desteÄŸi ile halife olan el-Me’mun kısa zaman sonra bilhassa veziri Fazl b. Sehl’in tesiri ile takip ettiÄŸi politikanın hatalı olduÄŸunu gördü, dolayısıyla bu unsura karşı cephe almak zorunda kaldı. Bu durumda itimat edebileceÄŸi yeni bir kuvvete ihtiyacı vardı. Halife el-Me’mun bunu bulmakta gecikmedi.
 
        Horasan vâliliÄŸi sırasında yakından tanıma imkânını bulduÄŸu Türkler, askerî kabiliyetleri ve devlet idâresindeki tecrübeleri sayesinde Ä°slâm Devleti’ndeki kuvvet boÅŸluÄŸunu doldurabilirdi. El-Me’mun, halifeliÄŸinin son yıllarında düzenli bir ÅŸekilde Türk ülkelerinden ücretli Türk askerleri getirtmeye baÅŸladı. Çok kısa zamanda BaÄŸdad’da sayıları 18.000’i bulan Türk birlikleri teÅŸkil edildi.
 
        Bunlar, el-Me’mun’un Bizans’a yaptığı seferlerde açıkça görülebileceÄŸi gibi hilâfet ordusunun çekirdeÄŸini meydana getiriyorlardı. Ordunun kumanda heyeti el-AfÅŸin, AÅŸnas el-Türkî, BoÄŸa el-Kebîr, Hâkan Urtuc vs. gibi Türklerden meydana geliyordu.