Tuluniler Zamanında Mısır
 
 

       Tulunîler zamanında Mısır yeniden bir canlanma, ilerleme ve refah devri yaÅŸamıştı. Bu devlet, temelde kuvvetli bir orduya ve ülkenin iktisadî bakımdan kalkınmasına dayanmıştı. Ayrıca ticaret de fevkalâde geliÅŸmiÅŸti.

       Nitekim Ahmed b. Tulun bu sebeple Afrika'nın Mısır ve Suriye üzerinden geçen ticaret yollarının kontrolünü elinde tutmak istiyordu. Mısır'da Tulunîler ile beraber bir saray teÅŸkilatı kurulmuÅŸ ve bu Abbasîleri de geride bırakacak ÅŸekilde bir geliÅŸme göstermiÅŸti. Öte taraftan Ahmed b. Tulun halk hizmetlerine yarayacak muazzam imar faaliyetlerinde bulundu. Kataî adı verilen yeni bir ÅŸehir kurdu.

       Burada bir saray ve kendi ismiyle anılan büyük bir camii ve Dar el-Ä°mare (hükümet konağı) yaptırmıştı. Ayrıca 837 yılında bir hastahane (mâristan) ve bugün hâlâ duran bir su kemeri inÅŸa ettirmiÅŸti. Ä°bn Tulun'un en büyük eseri olan camii, 876-879 yılları arasında tamamlanmış olup bugün de varlığını sürdürmektedir. OÄŸlu Humareveyh de Kataî ÅŸehrini geniÅŸletmiÅŸ ve burada bahçeler ve havuzlar yaptırmıştı.

       Ahmed b. Tulun edebiyat ve musıkiye de meraklı olup Türkçe ÅŸiirler yazmıştı. Humareveyh de âlim ve ÅŸairleri himâye etmesiyle ün kazanmıştı. Nitekim gramerci Muhammed b. Abdullah (öl. 944) onun himâyesinde ve aynı zamanda oÄŸullarının hocası idi. El-Kasım b. Yahya el-Meryemî (öl. 929) de Humavereyh'in savaÅŸlardaki zaferlerini kutlamak için kasideler yazmıştı.