Çin-Japonya Savaşı
 


      Japonya'nın Çin'e ait bulunan Kore ile ilgilenmesinin sebeplerini ÅŸunlardır:

     * Kore geliÅŸmekte olan Japon ekonomisi için hem bir ham madde kaynağı ve hem de iyi bir pazar olabilirdi. Kore'nin yeraltı ve yerüstü zenginlikleri geniÅŸti.

     * Japonya ilerde Asya'da da yayılacak ise, Kore bu iÅŸ için iyi bir atlama taşı olabilirdi. Asya'ya adım atabilmek için ilk önce Kore'ye ayak basmak gerekirdi.

     * Asya'dan Japonya'ya yönelebilecek bir tehdit ve tehlike de keza Kore'yi bir atlama taşı olarak kullanabilirdi.

      Bu sebeplerin tesiriyle Japonya, 1870'lerden itibaren Kore ile ilgilenmeye baÅŸladı. Bu ülkedeki faaliyetlerini her gün biraz daha arttırdı. Bu durum yirmi yıl kadar sürdü. Lakin bu yirmi yıl içinde de Japonya'nın Çinle münasebetleri her gün biraz daha bozulmaya baÅŸladı. Ve sonunda Çin 1894 de Japonya'ya savaÅŸ ilan etti.

      SavaÅŸ fazla sürmedi. Japonya kendi adalarından kalkıp Çin'e asker çıkardı ve kara muharebelerinde inanılmaz bir askeri güce sahip olduÄŸunu gösterdi. Çin yenildi ve 1895 Nisasında Japonya ile Shimonoseki antlaÅŸmasını imzaladı. Bu anlaÅŸma ile Japonya, Mançurya'nın, Pechili körfezindeki Liaotung yarımadası ile daha güneydeki Pescadores adalarını ele geçirdi. Yani Japonya Mançurya'nın güneyine yerleÅŸtiÄŸi gibi, buradan Kore'yi de kontrol altında tutabilecek duruma gelmiÅŸ oluyordu.

      Japonya'nın Mançurya'nın güneyine yerleÅŸmesi en fazla Rusya'yı sinirlendirdi. Çünkü Rusya Mançurya'yı kendisinin tabii yayılma alanı olarak görmekteydi. Bu sebeple, Japonya'nın Liaotung'u almasına itiraz etti. Bu sırada Avrupa devletlerinin Uzak DoÄŸu'daki sömürgecilik faaliyetlerinin durumu ÅŸudur: Ä°ngiltere Çin'deki Yang-tze vadisine yerleÅŸmeye çalışmaktadır. Rusya'nın da Mançurya'ya girip buradan güneye Yang-tze nehri vadisine sarkması ihtimalinden korkmakta ve bundan dolayı da Japonya'yı Rusya'ya karşı bir denge unsuru olarak görmeye baÅŸlamıştır.

      Fransa Hindiçini'de çok meÅŸguldür ve Fransa Hindiçini'den güney Çin'e girmeye çalışmaktadır. Bu sebeplerle, Ä°ngiltere Japonya'nın Liaotung'u almasına hiç sesini çıkarmadı. Lakin 1894'de Rusya ile bir ittifak imza etmiÅŸ olan Fransa Rusya'yı destekledi. Keza, Almanya da Rusya'yı destekledi. Çünkü, Almanya Rusya'nın Avrupa'dan uzaklaşıp Uzak DoÄŸu'da başının derde girmesini istemektedir.

      O zaman Rusya'nın Avrupa'daki baskı ve ağırlığı da azalmış olurdu. Japonya, Fransa ve Almanya'nın da Rusya'yı desteklediÄŸini görünce, üç devletle birden bir savaşı göze alamıyarak geriledi ve Liaotung yarımadasından çekilmeye razı oldu. Lakin, bu hadise 1904-1905 Rus-Japon savaşının da tohumlarını atmaktaydı. 1894-95 Çin-Japon savaşı, Uzak DoÄŸu politikası açısından bir takım gerçekleri ve neticeleri ortaya çıkarmıştır. Şöyle ki:

      Japonya bu savaÅŸ ile Uzak DoÄŸu'daki kuvvetler dengesine dahil olmaktaydı. Batı'ya açıldıktan kırk yıl sonra bir büyük kuvvet olarak ortaya çıkan Japonya, Uzak DoÄŸu politikasının bundan böyle hesaba katılması gereken bir unsuru oluyordu.

      Bu tarihe kadar Uzak DoÄŸu'da sömürgecilik faaliyetinde sadece Avrupalılar rol almıştı. Åžimdi Avrupa sömürgeciliÄŸinin arasına bir de bir Asyalı devlet katılmaktaydı. Bu ise, Uzak DoÄŸu'da, Avrupa ile Japonya ve Amerika ile Japonya arasında uzun sürecek bir rekabet ve mücadele devresinin açılmasıydı.

      Japonya'nın Batı'ya açıldıktan sonra kısa sürede gösterdiÄŸi bu baÅŸarı ve Batı teknolojisi ile Batı'nın seviyesine çıkması, Asya'da sarı ırk milliyetçiliÄŸini baÅŸlatacaktır. Japonya örneÄŸi Asya milletlerine Avrupa seviyesine çıkmada sarı ırkın yeteneÄŸi konusunda bir güven duygusu ve inancı vermiÅŸtir.