Locarno Antlaşmaları
 


      Fransa'nın Almanya'yı zayıf tutmak için izlemiÅŸ olduÄŸu tamirat borçları politikası dolayısiyle, Versay'ın hemen ertesinden itibaren bir gerginlik ve zorlama devresine giren Fransız-Alman münasebetleri, ancak, 1925 Ekimi'nde imzalanan Locarno AntlaÅŸmaları ile bir karşılıklı güven çerçevesi içine girebilmiÅŸtir.

      Locarno AntlaÅŸmaları da Fransa'nın Almanya'ya karşı güvenliÄŸi saÄŸlama çabalarının bir sonucu olmuÅŸtur. Fransa, 1922 yılında Ä°ngiltere'den bir ittifak koparamayınca, güvenlik meselesinin peÅŸini bırakmadı ve bunun için Milletler Cemiyeti'ne döndü. Milletler Cemiyeti, çalışmalarının ilk gününden itibaren, silahsızlanma meselesi üzerine eÄŸilmiÅŸti. Silahsızlanma meselesi ise güvenlik meselesiyle sıkı bir baÄŸlantı halindeydi. Bunun için Milletler Cemiyeti 1923 yılında bir Karşılıklı Yardım AntlaÅŸması hazırlayarak bunu devletlerin onaylamasına sundu.

      Buna göre, bir devletin diÄŸerine saldırısı halinde Milletler Cemiyeti Konseyi kimin saldırgan olduÄŸuna dört gün içinde karar verecek ve diÄŸer devletler saldırıya uÄŸrayan tarafa yardım edecekti. Fransa ve müttefikleri bunu kabul etti. Lakin Ä°ngiltere, Daminyonlar, Ä°skandinav devletleri ve Hollanda, taahhütlerini arttırdığı sebebiyle, bunu kabul etmediler. Böylece bu güvenlik saÄŸlama teÅŸebbüsü suya düştü.

      Fakat Milletler Cemiyeti bu iÅŸin peÅŸini bırakmadı. Özellikle Fransa'nın teÅŸebbüsleriyle 1924 yılında Milletler Cemiyeti Asamblesi Cenevre Protokolu adını alan bir Milletlerarası AnlaÅŸmazlıkların Barışçı Yollarla Çözümü İçin Protokol'u kabul ile bunu yine devletlerin imzasına sundu. Bu protokola göre, devletler, aralarında çıkacak anlaÅŸmazlıkları, ya Milletlerarası Daimi Adalet Divanı'na veya hakeme havale edeceklerdi. Bunu yapmazlarsa, saldırgan sayılacaklardı.

      Ä°ngiltere ve Dominyonlar, Milletler Cemiyeti Paktı'nın kendilerine yeteri kadar taahhüt yüklediklerini, üzerlerine daha fazla taahhüt alamıyacaklarını bildirerek bunu da reddettiler. Bu ÅŸekilde Fransa'nın, güvenliÄŸi için, Ä°ngiltereyi kendisine baÄŸlama çabaları yine sonuçsuz kalmış oluyordu. Bunun üzerine Fransa, Almanya'nın iki yıl önce kendisine yapmış olduÄŸu bir teklife döndü.

      Almanya 1922 yılı sonunda Fransaya, Ä°ngiltere ve Belçika'nın da katılmasıyla, karşılıklı olarak savaÅŸa baÅŸvurmama taahhüdü almalarını teklif etmiÅŸti. Rhur'un iÅŸgalinin arifesinde yapılan bu teklifi Fransa, Almanya'nın kötü niyetli bir manevrası olarak karşılamış ve üzerinde durmamıştı. Lakin Milletler Cemiyeti'nin güvenliÄŸi saÄŸlama teÅŸebbüslerinin olumlu bir sonuç vermemesi üzerine, Fransa bu Alman teklifinde Ä°ngiltere'nin bir garantisini gördü ve teklifi tekrar ele aldı.

      Esasen Dawes Planı da ÅŸimdi Fransız-Alman münasebetlerini yumuÅŸatmıştı. Öte yandan, 1923 Rhur buhranının giderilmesinde önemli rol oynayan Alman baÅŸbakanı Stresemann da Fransa ile münasebetlerin düzeltilmesine taraftardı. Fransa'nın Almanya'ya karşı durumunun yumuÅŸaması üzerine Stresemann, 1925 Åžubatı'nda, Fransa, Ä°ngiltere, Ä°talya ve Almanya'nın katılmasıyla bir saldırmazlık paktı imzasını Fransa'ya teklif edince, görüşmeler baÅŸladı ve 16 Ekim 1925 de Ä°sviçre'de Locarno'da, Locarno AntlaÅŸmaları adını alan belgeler imzalandı.

      Bu belgelerden birincisi Almanya, Belçika, Fransa, Ä°ngiltere ve Ä°talya arasında imzalanmış olup, Almanya ile Fransa ve Almanya ile Belçika arasındaki sınırların kesin olduÄŸunu belirtmekteydi. Yine beÅŸ devlet arasında imzalanan ikinci bir antlaÅŸma ile de, Ä°ngiltere ve Ä°talya, birinci antlaÅŸmayı yani, batı sınırları statüsünü, garanti altına alıyorlardı.

      Bundan sonra, Almanya ile Fransa, Belçika, Polonya ve Çekoslovakya arasında ikili hakem anlaÅŸma ve antlaÅŸmaları imzalanmıştır. Görüldüğü gibi, birinci ve ikinci belgelerle Almanya'nın sadece batı sınırları söz konusu olmuÅŸ ve Almanya sadece bu sınırlar hakkında garanti vermiÅŸ, lakin doÄŸu sınırları, yani Polonya ve Çekoslovakya ile olan sınırları hakkında teminat vermemiÅŸti. Bu sebeple, yine aynı gün Locarno'da, Fransa ile Polonya ve Fransa ile Çekoslovakya arasında imzalanan anlaÅŸmalarla Fransa, bu iki devletin Almanya ile olan sınırları hakkında garanti verdi.

      DoÄŸal olarak bu garanti Almanya'ya yöneltilmiÅŸti. Almanya'yı tekrar milletlerarası iÅŸbirliÄŸine sokmuÅŸ olması bakımından Locarno AntlaÅŸmaları iki -savaÅŸ- arası devrinin tarihinde büyük önem taşımaktadır. Gerçekten, bu antlaÅŸmaların arkasından, 1926 yılında Almanya Milletler Cemiyeti'ne üye olarak kabul edildi.

      AntlaÅŸmalardan Fransa da çok hoÅŸnut kaldı. Fransa DışiÅŸleri Bakanı Aristide Briand, "Biz Locarno'da Avrupaca konuÅŸtuk. Bu, öğrenilmesi gerekecek olan yeni bir dildir" diyordu. Bununla beraber, Locarno AntlaÅŸmaları Versay AntlaÅŸması'nı kuvvetlendiren deÄŸil, zayıflatan bir unsur olmuÅŸtur. Çünkü, Versay'ın sınır hükümleri ancak bu antlaÅŸmalarla teyid ve teminat altına alınmıştır. Ä°kincisi, Almanya, yine Versay'ın doÄŸu sınırları için garanti vermemiÅŸ ve özelikle Ä°ngiltere de bunu kabullenmiÅŸtir.