Malazgirt Meydan Muharebesi
 

       Uzak bozkırlardaki yurtlarından bir daha dönmemek üzere gelerek, Selçuklu hizmetine giren ve bu devletin ÅŸuurlu sevk ve idaresi altında Bizans sınırlarına yığılan Türkmen kütlelerinin, üstelik yayla iklimi ve bol otlaklariyle kendi yaÅŸayışlarına son derece elveriÅŸli hayat ÅŸartlarındaki Anadolu'ya el koymak istemeleri kadar tabiî bir ÅŸey olamazdı.
       TuÄŸrul Bey zamanından beri Azerbaycan ve Erran'da Bizans'a baÄŸlı Ermeni, Gürcü ve Abhaz hükümdarlarının maÄŸlûp edilmesi ve Gence, Ani, Kars gibi mühim strateji merkezlerinin ele geçirilmesi ile orta ve Kuzey Anadolu'ya doÄŸru akınlar icrası hayli kolaylaÅŸmış oluyordu. Yine bu yıllarda Gümüş-tigin, AfÅŸin, AhmedÅŸah, Sâlar-i Horasan gibi bey ve kumandanların idaresindeki Türkmen boyları, Selçuklular'a tâbiiyeti kabûl etmiÅŸ küçük Arap hükûmetlerinin sıralandığı güney sınırlarından Anadolu içlerine akmaktaydı.

        Ä°lk bakışta intizamsız çeteler tarafından yapılmış gibi görünen bu akınlar hakikatte başıboÅŸ olmadığı gibi, esas gaye de sadece ganimet elde etmek deÄŸildi. Sultandan emir alan Türkmenler'in hücum noktaları gayet iyi tertiplenmiÅŸ, gidecekleri ÅŸehir ve kasabalar, uÄŸrak mahalleri tesbit edilmiÅŸti. TuÄŸrul Bey'in, Alp Arslan'ın dikkat ve ısrarla tatbik edegeldikleri akınların daha ziyade askerî yönden ehemmiyetli yollarla, kalabalık Bizans kuvvetlerinin barınağı kaleler civarında teksif edildiÄŸi, tahrip müfrezelerinin mümkün mertebe az kayıpla düşman askerî yığınaklarını dağıtmaya çalıştıkları, erzak depolarına, harp malzemelerine karşı faaliyet gösterdikleri, sultanın umumî tâlimatına aykırı davrananların ağır takibata uÄŸratıldığı bu harekâtta bütün faaliyetin belli plân dahilinde yürütüldüğünü ortaya koymaktadır.

         Nihayet kendilerine yeni bir yurt edinmek mecburiyeti ile savaÅŸan Türkmenler'in ruhî durumlarını da unutulmamak gerekir. Sultanlar hassa ordulariyle imparatorluÄŸun baÅŸka cephelerinde meÅŸgul bulunurken, Türkmenler ve akıncılar, eski Türk harp usûlüne uygun tarzda, düşmanı yormak, direnme noktalarını hırpalamak, ahâliyi yıldırmaktan ibaret, gelecek istilâyı kolaylaÅŸtırıcı vazifelerini yapıyorlardı. Küçük çapta, fakat fasılasız olarak, yıllarca süren hazırlık devresinin tek hedefi Anadolu'yu almak ve onu Türk yurdu hâline getirmekti.

         Böylece 1071'den önceki yıllarda, biri dikkati çekmeyecek derecede ufak gruplar hâlinde görülen Türkmen kütleleri, diÄŸeri de eski parlaklığının artığıyle geçinmeÄŸe mecbur bir heyûlâ, yâni Bizans Ä°mparatorluÄŸu olmak üzere iki kuvvet karşı karşıya gelmiÅŸti.
Hâdiselerin gelişmesi iki kuvvetten birinin diğerini mutlaka yok etmesini zarurî kılıyordu. Ya Bizans bütün doğu sınırları boyunca yükselen ve serpintilerini kendi içinde hissettiği bir istilâ çığını durduracak, yahut Anadolu üzerine gelen kuvvet oradaki devleti tamamen ezecekti. Malazgirt sahrası tarihin bu kesin mücadelesinin vukua geldiği yer olmuştur.